Boylam Nedir? Coğrafya

Boylam, Dünya yüzeyindeki bir noktanın doğusunda veya batısında ölçülen, Dünya üzerindeki herhangi bir noktanın açısal mesafesidir.

Sıfır Derece Boylam Nerede?

Enlemden farklı olarak, boylam sisteminde ekvatorun sıfır derece olarak gösterilmesi gibi kolay bir referans noktası yoktur. Karışıklığı önlemek için, dünya ulusları İngiltere, Greenwich’teki Kraliyet Gözlemevi’nden geçen Başlangıç ​​Meridyeni’nin bu referans noktası olarak hizmet edeceği ve sıfır derece olarak belirleneceği konusunda anlaştılar.

Bu atama nedeniyle boylam, Başlangıç ​​Meridyeninin batısında veya doğusunda derece cinsinden ölçülür. Örneğin, doğu Afrika’dan geçen çizgi olan 30°D, Başlangıç ​​Meridyeni’nin 30° doğusundaki açısal uzaklıktır. Atlantik Okyanusu’nun ortasında bulunan 30°W, Başlangıç ​​Meridyeni’nin 30° batısındaki açısal uzaklıktır.

Başlangıç ​​Meridyeninin 180 derece doğusu vardır ve koordinatlar bazen “E” veya doğu olarak belirtilmeden verilir. Bu kullanıldığında, pozitif bir değer, Prime Meridian’ın doğusundaki koordinatları temsil eder. Ayrıca Başlangıç ​​Meridyeninin 180 derece batısı vardır ve bir koordinatta “W” veya batı atlandığında -30° gibi negatif bir değer Başlangıç ​​Meridyeninin batısındaki koordinatları temsil eder. 180° çizgisi ne doğu ne de batıdır ve Uluslararası Tarih Çizgisine yaklaşır.

Bir haritada (şemada), boylam çizgileri, Kuzey Kutbu’ndan Güney Kutbu’na uzanan ve enlem çizgilerine dik olan dikey çizgilerdir. Her boylam çizgisi aynı zamanda ekvatoru da geçer. Boylam çizgileri paralel olmadığı için meridyenler olarak bilinirler. Paraleller gibi, meridyenler de belirli bir çizgiyi adlandırır ve 0°’lik bir çizginin doğu veya batı mesafesini belirtir. Meridyenler kutuplarda birleşir ve en uzak mesafe ekvatordadır (yaklaşık 69 mil (111 km)).

Boylamın Gelişimi ve Tarihi

Yüzyıllar boyunca denizciler ve kaşifler, navigasyonu kolaylaştırmak için boylamlarını belirlemek için çalıştılar. Enlem, güneşin eğimi veya bilinen yıldızların gökyüzündeki konumu gözlemlenerek ve ufuktan onlara olan açısal mesafe hesaplanarak kolayca belirlendi. Boylam bu şekilde belirlenememiştir, çünkü Dünya’nın dönüşü, yıldızların ve güneşin konumunu sürekli olarak değiştirir.

Boylam ölçmek için bir yöntem öneren ilk kişi kaşif Amerigo Vespucci’ydi. 1400’lerin sonlarında, ay ve Mars’ın konumlarını aynı anda birkaç gece boyunca tahmin edilen konumlarıyla ölçmeye ve karşılaştırmaya başladı (şema). Ölçümlerinde Vespucci, konumu, ay ve Mars arasındaki açıyı hesapladı. Bunu yaparak Vespucci kaba bir boylam tahmini elde etti. Ancak bu yöntem, belirli bir astronomik olaya dayandığı için yaygın olarak kullanılmadı. Gözlemcilerin ayrıca belirli bir zamanı bilmeleri ve her ikisi de denizde yapmak zor olan sabit bir görüntüleme platformunda Ay ve Mars’ın konumlarını ölçmeleri gerekiyordu.

1600’lerin başlarında, Galileo boylamın iki saatle ölçülebileceğini belirlediğinde, boylamı ölçmek için yeni bir fikir geliştirildi. Dünyadaki herhangi bir noktanın Dünya’nın tam 360 ° dönüşünü kat etmesinin 24 saat sürdüğünü söyledi. 360°’yi 24 saate bölerseniz, Dünya’daki bir noktanın her saat 15° boylam kat ettiğini bulursunuz. Bu nedenle, denizde doğru bir saatle, iki saatin karşılaştırılması boylamı belirleyecektir. Saatlerden biri ana limanda, diğeri gemide olacaktı. Gemideki saatin her gün yerel öğlene ayarlanması gerekir. Daha sonra zaman farkı, bir saat boylamda 15°’lik bir değişikliği temsil ettiği için kat edilen boylamsal farkı gösterecektir.

Kısa bir süre sonra, bir geminin dengesiz güvertesinde zamanı doğru bir şekilde söyleyebilecek bir saat yapmak için birkaç girişimde bulunuldu. 1728’de saatçi John Harrison problem üzerinde çalışmaya başladı ve 1760’ta 4 Numara adlı ilk deniz kronometresini üretti. 1761’de kronometre test edildi ve doğru olduğu belirlendi, resmi olarak karada ve denizde boylamı ölçmeyi mümkün kıldı. .

Bugün Boylam Ölçümü

Günümüzde boylam atom saatleri ve uydularla daha doğru ölçülmektedir. Dünya hala eşit olarak 360 ° boylamlara bölünmüştür ve 180 ° Başlangıç ​​Meridyeni’nin doğusunda ve 180 ° batıdadır. Boyuna koordinatlar derece, dakika ve saniyelere bölünür ve 60 dakika bir dereceyi ve 60 saniye bir dakikayı oluşturur. Örneğin, Pekin, Çin’in boylamı 116°23’30″D’dir. 116°, 116. meridyene yakın olduğunu, dakika ve saniyeler ise o çizgiye ne kadar yakın olduğunu gösterir. “E”, Başlangıç ​​Meridyeninin doğusundaki bu mesafe olduğunu gösterir. Daha az yaygın olmasına rağmen, boylam ondalık derecelerde de yazılabilir. Pekin’in bu formattaki konumu 116.391°’dir.

Günümüz boylamsal sisteminde 0° işareti olan Prime Meridian’ın yanı sıra Uluslararası Tarih Çizgisi de önemli bir işarettir. Dünyanın karşı tarafında bulunan 180° meridyendir ve doğu ve batı yarım kürelerin birleştiği yerdir. Ayrıca her günün resmi olarak başladığı yeri işaretler. Uluslararası Tarih Çizgisinde, çizgi geçildiğinde günün hangi saatinde olursa olsun, çizginin batı tarafı her zaman doğu tarafının bir gün ilerisindedir. Bunun nedeni, Dünya’nın kendi ekseni etrafında doğuya dönmesidir.

Boylam ve Enlem

Boylam veya meridyen çizgileri, Güney Kutbu’ndan Kuzey Kutbu’na uzanan dikey çizgilerdir. Enlem veya paralel çizgiler, batıdan doğuya uzanan yatay çizgilerdir. İkisi birbirini dik açılarda keser ve bir dizi koordinat olarak birleştirildiğinde, dünya üzerindeki yerleri bulmakta son derece hassastırlar. O kadar hassastırlar ki şehirleri ve hatta binaları inçler içinde bulabilirler. Örneğin, Hindistan, Agra’da bulunan Tac Mahal’in koordinat seti 27°10’29″K, 78°2’32″D şeklindedir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button