Afganistan Ülke Profili ve Jeopolitiği

Afganistan, Güney Asya ve Orta Asya’da sınırları bulunan bir kara ülkesidir. Yaklaşık 37 milyon (2019) nüfusa sahiptir. Pakistan tarafından güney ve doğuda sınırlanmıştır; Batıda İran; Kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan; ve kuzeydoğuda Çin ile sınırlıdır. Toprakları 652.000 km2’yi kapsıyor. Dünyanın 41. büyük ülkesidir.

  • Jeopolitik haritadaki konumu: Kalpgah ülkelerinin Hint Rimland’a erişimini sağlayan stratejik olarak önemli ülkedir. Jeopolitik yönelim her zaman tartışmalıdır. Genellikle tampon bölge rolü oynar. Güney Türkistan olarak adlandırılan tarihi bölge, Afganistan’ın kuzeyindedir.
  • Ana jeopolitik müttefikler: Rusya, Hindistan, İran, Çin, ABD.
  • Jeopolitik rakipler: Pakistan, Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri.
  • Tarafsızlık: Orta Asya ülkeleri (Tacikistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgız Cumhuriyeti)
  • Ulusal çıkar alanı: Orta Asya ve Pakistan Tarafından Yönetilen Kabile Alanları.
  • Uluslararası anlaşmazlıklar: Peştun milliyetçileri, Pakistan’ın Peştun topraklarının Durand çizgisinin ötesinde haklarının Afganistan’a ait olduğunu iddia ediyorlar.
  • Dini Yapı: Müslüman %99.7 (Sünni 85-90, Şia 10 – 15), diğer %0.3 (2009 tahmini).
  • Siyasal Sistem: Aslında Afganistan’daki ana siyasi bölünmeler, geleneksel Avrupa sol-sağ şemasını değil, iç savaş ağalarının etnik, mezhep ve aşiret gruplarının çıkarlarına göre şekillenmiştir. Partilerin çoğu radikal dinci gruplar ve öncelikle askeri örgütler.
  • Ekonomik Tanım: Afganistan’ın savaş aleyhindeki devasa doğal kaynaklarına rağmen, ihracatın temel ürünü ve ülke ekonomisinin temeli afyon üretimidir.
  • İç Güvenlik Meseleleri: Ayrık grupların şiddet odaklı hareketleri, terör eylemleri, ABD’nin ülkedeki varlığı, Pakistan’la çözülmeyen sınır anlaşmazlığı.
  • Uluslararası Organizasyonlar: İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), Şangay İşbirliği Teşkilatı (SCO) (misafir), Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Uluslararası Para Fonu (IMF).

Jeopolitik.net

Jeopolitik.net ana editör hesabıdır. Jeopolitik, jeoekonomik, jeokültürel, jeostratejik veri tabanını genişletmek için çalışır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu