21. Yüzyılda Türk Devletleri ve Türk Birliği Düşüncesi

“Bu birlikten amaç nedir? Siyasi bir birlik mi? Şimdilik, hayır! Gelecek hakkında bugünden bir yargıya varamayız.” (Ziya Gökalp)

21. yüzyılda Türk Birliği veya Turancılık, sembolik tasvirle her Türk Devleti’nin kendi bayrağı yanında ortak bir Türk Birliği bayrağı olarak düşünülmelidir. Bütünleşme boyutu bir konfederasyon olabilir. Bunun ötesinde tek siyasi devlet telakkisi, eski tipik Türk devlet yapısına ve jeopolitik gerçekliğe uygun değildir.

Konfederasyon: Bağımsız devletler tarafından, egemenliklerini muhafaza etmek şartıyla, ortak menfaatlerini sağlamak maksadıyla antlaşmalar ile kurulan devletler topluluğu.

[Jeopolitik Boyut]

Örneğin; Azerbaycan ve Türkiye, Hazar’ın batısında güçlü iki Türk Devleti olarak varlığını sürdürmelidir. Bu bölgede hiç bir siyasi yapı, (ilahi bir diplomasi yeteneğine sahip değilse) tek başına ve aynı anda Balkanlarda, Kafkaslarda, Ortadoğu’da, Akdeniz’de, Karadeniz’de jeopolitik mücadele içine giremez. Girse dahi başarılı olamaz. Öte yandan Türk jeopolitiğinin, bu alanların hepsinde çıkarları söz konusudur. Bu çıkarların tamamının aynı anda savunulması; küresel ve bölgesel güçlerin tamamına yakınıyla mücadeleyi gerektirir. Böyle bir girişim ise, tek bir devlet için beraberinde ancak hezimeti getirir.

[Hazarın Batısında İkinci Türk Devleti: Azerbaycan]

Türkiye için; askeri, ekonomik ve siyasi açıdan güçlü bir Azerbaycan, son derece yararlı ve gereklidir. Kafkasların hakimi ve geçiş yolu güzergahını kontrolü altında tutan güçlü bir Azerbaycan, Türkiye için doğuda bir istinatgâh/dayanak olur. Böylelikle doğudaki muhtemel risklerden daha az kaygı duyarak, Ortadoğu’daki, Akdeniz’deki, Karadeniz’deki ve Balkanlardaki milli çıkarlara yönelmek mümkün hale gelir. Uzun vadede Ermeni sorununun çözülmesi, terörün güney bölgede sıkıştırılması, İran’ın dengelenmesi gibi hedeflerin gerçekleşmesi de Azerbaycan’ın güçlenmesine bağlıdır.

[Fikrî Boyut]

20. yüzyıla girerken Ziya Gökalp, “Bu birlikten amaç nedir? Siyasi bir birlik mi? Şimdilik, hayır! Gelecek hakkında bugünden bir yargıya varamayız.” diyordu. Gerçekten de bugün halihazırda çok sayıda Türk Devleti vardır. Yenileri de, yoldadır. Bu nedenle Türk Birliği veya Turancılık anlayışı, Türk devletlerinin ve Türk topluluklarının yeni bir uygarlık kurma iddiasıyla ortak hareket etmesi olarak düşünülmelidir. Bu birlik; ileri derecede ekonomik işbirlikleri, AB benzeri örgütlenme, ortak vize uygulaması, eğitim entegrasyonu,  ortak bilim merkezleri, ortak devlet medya kurumları, ortak sinema  yapıtları, dilde/işte/fikirde birlik adına yapılacak yoğun çalışmalar olarak ifade edilebilir. Bu yöndeki çalışmaları, “yeni bir Türk uygarlığı kurma ülküsü” olarak da adlandırabiliriz. Ancak merkeziyetçi ve tek bir siyasi yapıdan oluşan Türk Birliği fikri, tarihi gerçeklikten ve 21. yüzyılın jeopolitik gerçekliğinden kopuk olacaktır. Tarihteki Türk Birliği yapılarının siyasi niteliklerine dair bilgi için, “Türk Tarihine Bakışımız Nasıl Olmalıdır?” (Atsız, 1941) ve “Devletimizin Kuruluşu” (Atsız, 1952) başlıklı yazılara göz atmak yeterlidir.

[Sonuç Olarak] 

21. yüzyıl jeopolitik gerçekliğinde; bir bölgedeki rakip, başka bir bölgede ortak olabilir. En doğudaki Türk yurtlarıyla, Balkanlardaki Türk topluluklarının siyasi sorunları farklı çözüm yöntemleri gerektirir. Karabağ, Kerkük, Urumçi, Kıbrıs sorunlarının çözümü, farklı algoritmalarla yaklaşımı zorunlu kılar. Farklı coğrafyalardaki sorunların çözümü, farklı siyasi aygıtlar ve algoritmalar gerektirmektedir. Bu nedenle, birden çok Türk Devleti’nin var olması ve bu devletler arasında sınırsız işbirliği temini; hem mevcut jeopolitik gerçekliğe, hem de tarihteki Türk Birliği yapılarına uygun bir yaklaşım olacaktır. 

Dolayısıyla Türk Birliği, Türk Devletleri’nin AB benzeri birliği, sosyal ve kültürel entegrasyon faaliyetleri, ekonomik işbirlikleri ve yeni bir uygarlık meydana getirme çalışmaları olarak düşünülmelidir. Siyasi açıdan ise, her Türk Devleti’nin kendi bayrağının yanına Türk Birliği (Turan) bayrağı ve Türk devletlerinin çıkarına göre sınırsız işbirliği olarak ifade edilebilir.

Mustafa Sarıkaya, 27.04.2019

Mustafa Sarıkaya

Gazi Ü. 18'

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu